Krzyżacy - 
Zakon krzyżacki

   Krzyżacy - to polska nazwa Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego w Jerozolimie wynikająca ze skojarzeń z czarnymi krzyżami naszytymi na białe płaszcze, noszone przez rycerzy i mnichów tego zakonu.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   Początki Zakonu Szpitala Najśw… - w dalszej części tego artykułu pozostaniemy przy nazwie polskiej - …Początki Zakonu Krzyżackiego, to okres III krucjaty i oblężenia Akki w 1190 roku przez Krzyżowców. W czasie tego oblężenia, rycerstwo pochodzenia niemieckiego powołało na wzór zakonów templariuszy i joannitów oraz wojsk angielskich, mających już zorganizowane oddziały lecznicze dla swoich rannych, podobne bractwo szpitalne, do opieki poszkodowanych w czasie walk germańskich współziomków.
   Po zdobyciu Akki papież Klemens III za zasługi w opiece i miłosierdziu przyznał bractwu rozległe dobra ziemskie w Palestynie, co przyczyniło się do zamiany białych lekarskich płaszczy na reprezentacyjne okrycia z charakterystycznymi czarnymi krzyżami, a po siedmiu latach w roku 1198 owi rycerze-mnisi zostali zatwierdzeni przez papiestwo jako zakon rycerski, którego zadaniem było bronić wiarę chrześcijańską przed wrogami Chrystusa.
   Cesarz rzymski Henryk IV nadał zakonowi kolejne ziemie w południowych Włoszech oraz oddał pod opiekę szpitale w Barleloe i Palermo.

   Umiejętnie prowadzone działania dyplomatyczne przez ówczesnego wielkiego mistrza zakonu Hermana von Salza oraz waleczne czyny jego rycerzy na polach bitewnych przyniosły wielki rozkwit zakonu i wiele dalszych nadań w Europie. Powstawały nowe konwenty-formacje krzyżaków w Wenecji, Parmie, Padwie i Bolonii. Król węgierski Andrzej II podarował zakonowi ziemie południowego Siedmiogrodu,    a papież Honoriusz III posiadłości w Jerozolimie, dzięki czemu zakon krzyżacki stał się potęgą ekonomiczną i polityczną, znacznie wyprzedzając joannitów i templariuszy.
   Dla Hermana von Salza i jego rodaków to wszystko było za mało. Ich ambicją było stworzenie niezależnego państwa zakonnego w pobliżu swoich korzeni - niemieckiej ojczyzny. Wykorzystując swoje wpływy oraz mając poparcie papieża, chcącego założyć państwo kościelne w Prusach, Krzyżacy zostali ulokowani w roku 1226 na ziemiach polskich, obejmując w dzierżawę ziemię chełmską i michałowską przekazaną im przez księcia Konrada I Mazowieckiego.
   Początkowo stosunki polsko-krzyżackie układały się bez zarzutu, o czym świadczyła obecność wojsk krzyżackich po stronie książąt polskich walczących o polskie interesy, czy też wspierające Polaków w wojnach obronnych jak pod Legnicą w 1241 
r.

02 grudnia 2017

Początki Zakonu Szpitala... Początki Zakonu Krzyżackiego

Krzyżacy walczący pod Legnicą w roku 1241

Bitwa pod Grunwaldem

Hołd pruski

Wszystkie zdjęcia do tego artykułu są domeny publicznej i zostały pobrane ze stron Wikimedii Commons 

   Po podbiciu plemion pruskich (1230 - 1285) Krzyżacy stworzyli nad Bałtykiem silne państwo, które w 1237 r. podporządkowało sobie również Zakon Kawalerów Mieczowych w Inflantach, obejmując swymi wpływami tam leżące kraje. 
   W XIV w. stosunki pomiędzy Polakami a Krzyżakami uległy pogorszeniu z powodu ekspansjonistycznych zapędów zakonu na ziemie zachodniego Pomorza.  Doprowadziło to do licznych wojen trwających do roku 1521. Początkowo zwycięzcami w nich byli Krzyżacy, a od wielkiej klęski zakonu pod Grunwaldem,        15 lipca 1410 r coraz częściej Polacy.

   W roku 1525 nastąpiła likwidacja zakonu i państwa zakonnego na Pomorzu wschodnim. Wielki mistrz zakonu Albrecht  Hohenzollern dokonał jego przekształcenia    i nazwał terytoria, którymi władał Prusami Książęcymi, ustanawiając je państwem świeckim, składając w tym samym roku w Krakowie hołd lenny Zygmuntowi I Staremu.

   Zakon Krzyżacki nigdy nie został oficjalnie rozwiązany. Po hołdzie pruskim siedziba wielkich mistrzów została przeniesiona do zamku Mergenteim  w Witembergi. 

Napoleon po opanowaniu Europy wszystkie dobra i to, co pozostało po zakonie, pozostawił do dyspozycji Habsburgów, potem rozwiązał wszystkie jego organizacje      w krajach Związku Reńskiego, a Wielki Mistrz Zakonu Antoni Wiktor Habsburg przeniósł swoją siedzibę z Mergenteim do Wiednia, gdzie kolejni Wielcy Mistrzowie zajmują ją do dzisiaj. W XIX wieku zakon powrócił do swej pierwotnej działalności. Zajmuje się działalnością charytatywną i opieką szpitalną, a obecnym Wielkim Mistrzem Zakonu Szpitala Najświętszej Marii Panny Domu Niemieckiego                      w Jerozolimie jest biskup Bruno Platter.

(Zdjęcie poniżej)

Stanisław Magot

98 - 400 Wieruszów

ul. Warszawska 113

Zapraszamy do serwisu

tel.  48 668 216 761

tel. 48 62 78  41261

stmagot@gmail.com